Als een sporter of coach over 'scherp zijn' praat, dan heeft hij het over het richten van de aandacht. In de praktijk blijkt dat aandacht n van de belangrijkste aspecten is van prestaties op topniveau. Het is een menselijke eigenschap die onontbeerlijk is voor het dagelijks functioneren en in het bijzonder bij topprestaties op allerlei gebied. Als verklaring voor succes en falen geven sporters vaak aan dat dit met aandacht te maken heeft of met verwante termen als concentratie en afleiding.Sportpsychologen en mentale training spelen een rol gedurende de hele loopbaan van een sporter, dus niet slechts als een sporter in de problemen is geraakt. De essentie van mentale training ligt in sporters leren omgaan met afleidingen. Een regenpauze bij tennis, een vogeltje op de green bij golf, een valse start, joelende toeschouwers en een waardeloze toernooi-organisatie zijn voorbeelden van afleidingen. Bij dit soort afleidingen is er geen sprake van dieperliggende persoonlijkheidsstoornissen. Een sporter die gaat presteren moet op dat moment alleen zijn aandacht richten op dat wat van belang is voor zijn prestatie. Hij moet voor honderd procent gericht zijn op de uitvoering van de taak of vaardigheid die de sport vereist. Met andere woorden, niet afgeleid zijn of afgeleid worden. Dat is de essentie voor het verbeteren van prestaties.

Sportpsychologie en mentale training winnen steeds meer terrein in de sportwereld. Het aanvankelijke scepticisme vermindert, en meer en meer sporters en trainers/coaches willen zich verdiepen in deze zaken. Sportbonden en sporters erkennen vaker het belang van de geest bij topprestaties, en zijn bereid om hierin te investeren. Zo nemen bon- den tegenwoordig paragrafen over mentale training op in hun beleids- plannen, en wenden sporters zich tot sportpsychologen om zich te bekwamen in men tale vaardigheden. Als sportpsycholoog bij nationale teams van een aantal sportbon- den heb ik veel ervaring. Sinds 1990 werk ik voor de Nederlandse Bowling Federatie (NBF), sinds 1991 ook voor de Nederlandse Bridge Bond (NBB). Daarnaast ben ik mentale trainer/sportpsycholoog bij de nationale teams van de Taekwondo Bond Nederland (TBN), de Neder- landse Handboogbond (NHB), de Nederlandse Hshockey Bond (NUB), de Nederlandse Touwtrek Bond (NTB), de Nederlandse Ski Vereniging (NSV) - skiers, schansspringers en biatleten -, de Koninklijke Neder- landse Schaatsenrijders Bond (KNSB), de Nederlandse Onderwater- sport Bond (NOB), de Koninklijke Nederlandse Baseball en Softball Bond (KNBSB), de Nederlandse Hippische Sportbond (NHS) en de Nederlandse Tafeltennis Bond (NTTB). Verder heb ik, als sportpsycho- loog verbonden aan de Olympische Steunpunten Brabant en Gelder- land, individuele men tale training gegeven aan topsporters in atletiek, judo, boksen, dammen, badminton, squash, zwemmen, schermen, tafeltennis, wielrennen, golf, kanovaren en geweerschieten. In 1995 heb ik een evaluatie gehouden onder de sporters die in vijf jaar praktijkvoering mentale training hebben gevolgd. Zestig sporters werden aangeschreven, 48 van hen stuurden de vragenlijst terug.