Het komt in de zorg regelmatig voor dat patinten orale medicatie niet meer goed kunnen innemen. Patinten met deze problemen verblijven vaak in verzorgings-, verpleeg- of ziekenhuizen. Ook in de thuissituatie kan het voorkomen dat patinten gevoed worden via een sonde of slikklachten hebben. Het is niet altijd makkelijk om te bepalen wat de beste manier van toedienen is. Dit handboek biedt een handvat bij het kiezen van de juiste toedieningswijze en eventuele alternatieve vormen en/ of middelen.De vierde druk van Handboek Enteralia is geheel geactualiseerd, hierdoor is bijvoorbeeld ook de Enteralialijst verrijkt met veel geneesmiddelen. Verder is in deze nieuwe editie voor het eerst een synoniemenlijst opgenomen.

Terwijl meer dan 60% van de in Nederland beschikbare geneesmiddelen oraal gegeven wordt, krijgt de vraag hoe deze geneesmiddelen op een juiste wijze toegediend moeten worden meestal weinig aandacht. Een goed inzicht in f- toren die de opname van orale geneesmiddelen en daarmee het uiteindelijke effect kunnen be nvloeden, is hierbij van belang. Algemeen geldt dat de orale toedieningsroute de voorkeur geniet, tenzij dit niet mogelijk is door bijvoorbeeld een slechte geestelijke toestand, verlaagd bewustzijn, een buikoperatie of kans op aspiratie. Voornamelijk bij pati nten die sondevoeding krijgen, dienen de mogelijkheden en onmogelijkheden van orale toediening zorgvuldig bekeken te worden (zie hiervoor het beslismodel). Door middel van een uitwerking van een aantal belangrijke thema's is gep- beerd om inzicht te geven in de problematiek bij het gebruik van orale medi- tie. Gekozen is voor de volgende indeling: - Sondevoeding - Keuze van de sonde - De geneesmiddelvorm - Het geneesmiddel zelf - Invloed van voedsel - Het toedientijdstip in relatie tot de maaltijd - Geneesmiddelen per sonde - Individuele bereidingen - Microbiologie en hygi ne 1.1 Sondevoeding De reden voor het niet kunnen slikken door pati nten is divers. Er kan sprake zijn van verlaagd bewustzijn, ondervoeding, neurologische oorzaken of h- stel na een chirurgische ingreep. Als pati nten (tijdelijk) niet kunnen slikken is het noodzakelijk om te voeden middels parenterale, danwel via enterale weg.