Als je artsen, verpleegkundigen of verzorgenden vraagt wat zij lastig vinden in de omgang met palliatieve patinten, gaat het in de helft van de gevallen niet over de patinten zelf, maar over hun naasten. Naasten worden steeds veeleisender, stellen zaken ter discussie en handelen niet altijd in het belang van de patint. Toch is er in de vakliteratuur maar weinig aandacht voor het omgaan met naasten. Onmacht en daadkracht gaat juist wl over het omgaan met naasten. Het boek is een compilatie van verhalen die de auteur door de jaren heen in de praktijk heeft verzameld, aangevuld met de resultaten van het onderzoek De invloed van naasten op de behandelbeslissingen van de patint van het Longkanker Informatiecentrum. In de vorm van korte casussen schetst het boek waar je als hulpverlener tegenaan loopt en welke processen er spelen tussen patinten, naasten en jou als zorgprofessional. Ook geeft het tips over hoe je met bepaalde moeilijke situaties kunt omgaan.

Tijdens trainingen vraag ik aan artsen, verpleegkundigen of verzorg- den om situaties met de palliatieve pati nt in te brengen die ze lastig vinden. Meer dan de helft van die casussen gaan niet over de pati nt zelf, maar over de naasten die eromheen staan. We vinden ze bela- rijk in de communicatie, en voor de ondersteuning van de pati nt. Maar we vinden ze ook wel eens lastig. Naasten worden steeds veel- sender, ze stellen van alles ter discussie, en soms willen ze dingen die in jouw ogen niet in het belang van de pati nt zijn. Het is opvallend dat er in de medische vakliteratuur, maar ook in het publieke domein, niet veel te vinden is voor en over naasten. We ri- ten ons vooral op de pati nt zelf. Naasten vinden zelf ook vaak dat ze 'nu even niet aan de beurt' zijn. Maar we weten dat een ernstige ziekte voor de naasten van pati nten soms net zo zwaar is als voor de pati nt zelf. En zoals een vrouw in dit boek zei die eerst pati nt en toen naaste werd: "Naaste zijn is nog veel erger. " Door mijn werk als trainer in de zorg, en bestuurslid van het Longk- ker Informatiecentrum heb ik over de jaren honderden verhalen ge- zen en gehoord van naasten van ernstig zieke pati nten. Die verhalen zijn aangevuld door de resultaten van het onderzoek 'De invloed van naasten op de behandelbeslissingen van de pati nt' dat het Longk- ker Informatiecentrum met subsidie van ZonMW heeft uitgevoerd.